Nikola I Petrović Njegoš bio je knjaz Crne Gore od 1860. do 1910. I kralj od 1910. do 1918. godine iz dinastije Petrović Njegoš. Naslijedio je na crnogorskomprijestolu svoga strica, knjaza Danila. Za vrijeme njegove vladavine Crna Gora je dobila međunarodno priznanje i znatno teritorijalno proširenje. Dalja teritorijalna proširenja Crne Gore uslijedila su nakon Balkanskih ratova. Nikola I je reformisao državnu upravu, ustanovio Ministarski savjet, osavremenio vojsku, Opštim imovinskimzakonikom udario temelj pravnom sistemu i otvorio vrata stranim investicijama. Nikola I je takodje oktroisao Ustav Knjaževine Crne Gore 1905, nakon čega je i sazvana Narodna skupština. Vladao je autokratski zbog čega je u svojoj zemlji stekao brojne neprijatelje.
Knjaz Nikola je 1867. godine napisao tekst za himnu Kneževine Crne Gore – Onamo, namo koju je komponovao jedan slovenački kompozitor po uzoru na pjesmu boraca Garibaldija za vrijeme njegovih borbi za ujedinjenje Italije. Nikola I je bio član Ujedinjene omladine srpske tokom njenog postojanja, a nakon što je zabranjena knjaz Nikola, Marko Miljanov, Simo Popović, Mašo Vrbica i Vaso Pelagić su na Cetinju 1871. Osnovali Družinu za oslobodjenje i ujedinjenje srpsko.
- godine u zajednici sa Srbijom, sa kojom je knjaz Nikola još za vrijeme kneza Mihaila sklopio savez, Crna Gora je 2. jula 1876. objavila Turskoj rat za ujedinjenje i oslobodjenje srpskog naroda, podstaknut ustankom u susjednoj Hercegovini .
Radio je u svim pravcima kulturnog ravića. Podizao je škole, gradio puteve, otvarao nove varoši, izdavao korisne zakone, sredjivao državnu upravu zavodjenjem ministarstava i podsticao privredni i trgovinski polet i opštu radinost. Najveća mu je briga bila vojska, koju je, pomoću Rusije, podigao naoružanjem i obukomna visinu savremenih zadataka i potreba i organizovao je po ruskom uzoru. U unutrašnjoj politici knjaz nikola je bio previše svojevoljan i netrpeljiv i, uprkos nekim uspjesima, otudjio je od sebe veliki dio svojih saradnika, crnogorskih glavara i gortovo svu narodnu inteligenciju školoanu u Beogradu.
Kralj Crne Gore
Na pedesetu godišnjicu svoje vladavine, knez Nikola se 28. avgusta 1910. proglasio kraljem u skladu sa peticijom iz Narodne kupštine. U isto vrijeme je postao feldmaršal ruske vojske. Pretvaranjem Kneževine u Kraljevinucrnogorski vladar je računao na podizanje ličnog prestiža i ugleda dinastije Petrovića-Njegođa, a na drugoj strani poboljšanje svog poljuljanog ugleda usled obračuna sa političkim protivnicima. Odlukom velike narodne skupštine 26-og novembra 1918 godine optužila ga je za izdaju i zbacila ga sa prijestolja kraljevine Crne Gore i ubrzo mu zabranila povratak u Crnu Goru, a istog dana je izglasano i prisajedinjenje Kraljevini Srbiji, koje je izvršeno 29-og novembra iste godine. Kralj Nikola I petrović Njegoš preminuo je drugog marta 1921. godine u Antibu u Francuskoj. Posle njegove smrti na čelo Petrovića Njegoša došao je njegov najstariji sin Danilo, ali se on iz nepoznatih razloga posle samo šest dana odrekao tog zvanja u korist svog 13-godišnjeg bratanca Mihaila.
