Prema istorijskim zapisima, Vojvodini je najviše doseljenika dala Crna Gora I to skoro deseti deo stanovništva. U prvu grupu najmasovnije kolonizacije spadaju Vrbas , Lovćenac I Sivac. Crnogorci , doseljenici mogu se naći u tazličitim kombinacijama sa drugim nacionalnim grupama I to posebno sa Srbima, Hrvatima, Mađarima kao I sa delovima domorodačkog stanovništva. Tako na primer u centarlnoj Bačkoj, Crnogorci kao kolonisti dobrim delom smenjuju Nemce, popunjavajući prazninu koja je ostala u stanovništvu.
Na pitanje koliko je Crnogoraca prvobitno doseljeno u Vojvodinu posle 1945. godine , može se dati odgovor jedino na osnovu registara nosilaca rešenja kolonizacije pojedinih crnogorskih domaćinstava.Prema istorijskim podacima , Crnogorci učestvuju sa 15% u ukupnom broju doseljeničkih domaćinstava I to sa prosečnim brojem 6,9 članova domaćinstva.
“Primjenom Zakona organizovan je ukupni zemljišni fond od oko 1.600.000 hektara koji je podijeljen na oko 180.000 mjesnih interesenata, 70.000 bezemljaša i oko 66.000 kolonista. Jedan dio zemlje predat je poljoprivrednim dobrima i različitim ustanovama. U Vojvodini je maja 1946. formiran Fond agrarne reforme koji je obuhvatao 668.000 hektara poljoprivrednog zemljišta. Fond je nastao oduzimanjem zemlje od veleposednika (84.000 ha), od zemljoradnika iznad maksimuma (74.000 ha), od nezemljoradnika (42.000 ha), od crkava i manastira (34.000 ha), od Njemaca (389.000 ha), od banaka i dr.Kao što se jasno vidi iz ovih podataka dobar dio fonda agrarne reforme formiran je uključivanjem zemlje koja se nalazila u posedu njemačkog stanovništva. Krajem i nakon Drugog svjetskog rata drastično je smanjen broj Njemaca u Vojvodini. U javnosti pojedinih zemalja koje su nastale poslije disolucije Jugoslavije proizvoljno se licitira i brojem i razlozima toga smanjenja. Što se tiče broja najobjektivniju sliku omogućava popisna statistika iz prve Jugoslavije, kao i iz prvog poslijeratnog popisa. Na predratnim popisima stanovništva Njemaca je u Vojvodini živjelo 1921. godine 333.272, 1931. godine 343.000 te 1941. godine 318.259, a poslije rata 1948. godine 31.821 Njemaca.”
Demografska analiza
Na osnovu demografske statističke analize procesa naseljavanja Crnogoraca u Vojvodini pre I posle 1948. godine dolazi se do opšteg zaključka da su se Crnogorci prilagodili novoj sredini sa 70%od prvobitnog ukupnog broja kolonista do aprila 1948. godine.Prvobitni podaci o ukupnom broju naseljenih Crnogoraca u Vojvodini, pre 1948. godine 37.425 lica, ne odgovaraju stvarnom brojnom stanju konačno koloniziranih lica, jer se prvobitni obim kolonizacije Crnogoraca umanjuje za oko 9000 lica koja su napustila kolonizaciju.Otuda smanjenje broja Crnogoraca u većini posmatranih mesta po popisu od 1953.
U Srbiji danas postoji Nacionalni Savjet Crnogorske nacionalne manjine sa sedištem u Vrbasu. Zahvaljujući članovima Savjeta u Vojvodini se danas organizuju brojne manifestacije u kojima učestvju Crnogorci koji žive u Srbiji, mahom u Vojvodini.
Foto: Wikipedia
Zlatko Markovinović
